Beide ouderdieren worden op Fiv, Felv, PRA, PKdef, en PL getest. Hieronder volgt een korte beschrijving van wat deze ziekten/afwijkingen inhouden.
FIV - Feline Immunodeficiëntie Virus*
FIV (Feline Immunodeficiëntie Virus) wordt ook wel kattenaids genoemd. Het is een virus dat wordt overgebracht via bloedcontact. Dat gebeurt vooral via vecht- en bijtwonden. De ziekte komt het meest voor onder katten die vrij naar buiten gaan. Het percentage geïnfecteerde katers is groter dan het percentage geïnfecteerde poezen.
Bij dekkingen kan een poes geïnfecteerd worden door een geïnfectieerde kater (via de dekking opzich en de nekbeet). Een drachtige poes kan het virus via de placenta en later via de moedermelk overbrengen op haar kittens.
Via bloedonderzoek is FIV te diagnosticeren.
FeLV - Feline Leukemie Virus*
FeLV (Feline Leukemie Virus) wordt ook wel kattenleukemie genoemd. Het virus tast het immuunsysteem van de kat aan waardoor ze gevoeliger zijn voor infecties en het virus leukemie kan veroorzaken. Het ziektebeeld wordt vooral veroorzaakt door secundaire infecties.
FeLV wordt voornamelijk door sociaal contact met andere katten overgedragen. Bijvoorbeeld door uit elkaars bakje eten en elkaar wassen. Het virus kan namelijk overgebracht worden via speeksel, bloed, urine en ontlasting. Een drachtige poes kan het virus via de placenta overbrengen op haar kittens en later via de moedermelk. Dit kan leiden tot abortus of geboorteafwijkingen, maar er kunnen ook ogenschijnlijk gezonde kittens geboren worden die virusdrager zijn.
Via bloedonderzoek is FeLV te diagnosticeren.
PRA - Progressieve Retina Atrofie
PRA staat voor Progressieve Retina Atrofie. Het is een recessief vererfende afwijking aan het netvlies van de ogen van de kat die uiteindelijk tot blindheid zal leiden. Wanneer de kat van zowel vader als moeder het PRA-gen krijgt, zal het PRA ontwikkelen en dus uiteindelijk blind worden.
PRA kan tegenwoordig worden vastgesteld door middel van een DNA-test. Een kat kan PRA vrij, drager of lijder zijn. Even de betekenissen op een rijtje:
Vrij: Een kat die PRA vrij is, heeft kan geen PRA krijgen en het dus niet doorgeven.
Drager: Een kat die PRA-drager is, wordt zelf niet blind, maar kan het gen wel doorgeven.
Lijder: Een lijder ontwikkelt PRA en kan dit gen doorgeven.
Een lijder inzetten voor de fok is niet wenselijk. Een combinatie van drager x drager is ook niet wenselijk, omdat dit lijders kan geven. Een combinatie van drager x vrij kan wel, omdat hier hoogstens PRA-dragers uit kunnen komen.
PKdef - Pyruvaat Kinase Deficiëntie
PKdef staat voor Pyruvaat Kinase Deficientie. Lijders hiervan ontwikkelen bloedarmoede waardoor uiteindelijk het lichaam steeds meer problemen krijgt bij het functioneren. Het aantal rode bloedcellen vermindert sterk waardoor orgaanfuncties verslechteren en het zuurstoftransport steeds moeilijker wordt. Uiteindelijk zal de kat komen te overlijden. Net als PRA vereft PKdef recessief. Dus wanneer de kat van zowel de vader en moeder het PKdef gen krijgt, zal de kat PKdef krijgen.
PKdef kan worden vastgesteld door middel van een DNA-test. Een kat kan PKdef vrij, drager of lijder zijn. Even de betekenissen op een rijtje:
Vrij: Een kat die vrij is getest, kan geen PKdef krijgen en zal het dus ook niet doorgeven.
Drager: Een kat die PKdef-drager is, wordt zelf niet ziek maar kan het gen wel doorgeven.
Lijder: Een lijder heeft PKdef en kan het gen dus ook doorgeven.
Fokken met een PKdef-lijder is niet wenselijk. Een combinatie van drager x drager is ook niet wenselijk, omdat dit lijders kan geven. Een combinatie van drager x vrij kan wel, omdat hier hoogstens PKdef-dragers uit kunnen komen.
PL - Patella Luxatie
PL staat voor Patella Luxatie. Hierbij schiet de knieschijf van zijn plek af. De knie kan dan niet meer goed gebogen en gestrekt worden en het dier kan kreupel gaan lopen. Er zijn verschillende gradaties waarin deze afwijking wordt aangegeven: graad 1 tot en met graad 4. Bij graad 4 is de knieschijf permanent van zijn plek en niet meer terug te brengen. Hoeveel last/pijn een kat van PL heeft verschilt per kat en per gradatie. Een kat kan aan PL worden geopereerd.
PL kan worden vastgesteld door een dierenarts die ervaring heeft met katten knieën, maar het liefst bij een orthopeed die ervaring heeft met katten knieën. Helaas is er nog geen standaard test hiervoor, wat betekent dat verschillende dierenartsen bij dezelfde kat verschillende uitslagen kunnen afgeven. Er wordt geadviseerd een fokkat op 1- 1,5 jarige leeftijd op PL te laten controleren.
*Harry heeft voor de Aby2000 een artikel over FiV, FeLV en bloedgroepen bij katten geschreven. Dat artikel kun je hier lezen.
